Кога сме кај советување...

Денес татко ми ми го даде најинтересниот совет што сум го добила од него во мојов краток дваесет и нешто годишен живот.
Цитирам: „Ќерко, секогаш кога ќе ти биде досадно и нема да знаеш што да правиш, изеди едно јаболко.“ :D

Тато, баш ти фала.

Зошто луѓето сакаат да гледаат шпански серии?

Пред некоја недела ми дојде на гости една другарка од детството со која во денешни денови се гледаме многу ретко. Сепак средбите ни се секогаш многу слатки токму затоа што се проткаени со многу интерни шеги кои најверојатно само нас ни се забавни, но и со некои активности кои ни останале вообичаени уште од најраните детски години. Една од тие активности, верувале или не, е гледањето шпански серии. Баш при оваа последна посета на мојата другарка од детството, и двете повторно се струпoливме во удобноста на креветот и изгледавме една епизода од една шпанска серија која се емитува на една наша телевизија. За волја на вистината, серијата беше хрватска, ама сепак е сапуница. Нејсе, чувствата на задоволство и оптимизам што ме исполнија веднаш по завршувањето на серијата ме натераа да се запрашам: Што е тоа што толку не привлекува кон шпанските серии?
Како одговор на прашањето што сама си го имам поставувано безброј пати претходно, по мало подразмислување, успеав да си дадам неколку добри причини зошто порано сум седнувала пред телевизорот и секој ден сум трошела 45 минути од скапоценото време за серија со милион епизоди на која крајот и го знам уште пред да го видам почетокот. И сфатив:

1. Во шпанските серии се е јасно како ден. Уште од првата минута веднаш знаете кој е добриот лик, а кој негативецот; кој е лавот, а кој јагнето. Емоционалната дистанца која ја имаме кон серијата најверојатно ни носи и некое дополнително чувство на надмоќ во кое уживаме, бидејќи нели луѓе сме. А луѓето обожаваат да си играат Богови.

2. Шпанските серии (сапуниците, ако милувате) имаат некоја христијанска порака и содржина во нив. На пример: слепите прогледуваат, куците проодуваат, немите прозборуваат (добро, малку претерав). Како и да е, чуда се случуваат во шпанските серии, а ние тоа го сакаме, нели?

3. На крајот, на добрите ликови им следува добар крај, на лошите ликови им следува несреќен крај. Така, се враќаме на старото добро христијанско морализирање.

4. Глумците (и глумиците, да не се лутат машките) се згодни и убави. Мелем за очи. Добро, ова не е карактеристика која е типична само за сапуниците. Всушност, секоја современа серија или пак холивудски блокбастер се обидува на „лепе очи“ да заработи пари, но сепак, ова е уште една особина која е вредна да се спомне.

5. Богаташите живеат во богати и добро уредени куќи (можеби палати или хациенди би било подобро?). Сиромашните луѓе, пак, можеби живеат во скромни куќи или во неуредни соседства, но секогаш се прикажани како живеат во слога или во весела атмосфера.

6. За крај, да не ја заборавиме неизбежната катарза што ја доживуваме додека плачеме за проблемите на главните ликови од сапуниците или пак се радуваме за заслужениот среќен крај на Хозе Андрес и Марија Фернанда. Мислам, навистина, катарза си е катарза и нема зафрканција.

Ете така драги читатели, еве го списокот што мојот ум успеа да го склопи во 4 наутро и еве го оправданието што го смислив за себеси, а и за сите други зависници од сапуниците што ги прикажуваат по нашите телевизии. И навистина, нареден пат кога ќе прочитате статус на ФБ дека некој гледа „Кога лисјата паѓаат“, размислете 2 пати дали ќе го/ја осудите: штотуку ви дадов 6 причини за тоа.

Театарски фестивал „Импакт“, театар ЈХК Џинот, Велес; вечер четврта и последна

напишано: 22 јуни, 2011

забелешка: Фотографиите се симнати од интернет страници и не се во сопственост на авторката на блогот;

Токму така. Како низ сон ни минаа четирите ноќи на „интимни“ средби со театарот и со лицата на (не)случајните посетители со кои делиме исти страсти и иста глад по театар, и уште повеќе, по квалитет во театарот. Во текот на овие четири дена дружење и културно дозирање, имавме можност да „плачеме и се смееме“ заедно, на начин на кој тоа не сме го правеле со години. Секаде во воздухот рееше некое чувство на возбуда и задоволство бидејќи конечно и Велес живна и се освежи на полето на културните настани. Конечно и ние фативме чекор со времето, со едно темпо кое се надевам и натаму ќе го одржиме. На оваа последна вечер, честа да го затворат првиот меѓународен театарски фестивал „Импакт“ во Велес, ја имаа бугарската претстава Мртвата Дагмар или девојчето со ќибритчињата и Мизантроп на новоформираната театарска група од Скопје, Театра.

Мртвата Дагмар или девојчето со ќибритчињата, бугарскиот претставник на фестивалот, е „независна претстава која се занимава со стратегии за осознавање на реалноста“. Овој млад ансамбл со уште помладата режисерка, Ида Даниел, одлично си ја заврши својата работа. Имено, ова беше една многу автентична приказна, еден вид црна комедија, која својата интертекстуалност ја заснова на Андерсеновата приказна Девојчето со ќибритчињата. Се случува во Чистилиштето, каде ангелите и демоните овој пат не се борат за превласт над светот, туку за одгатнувањето на смртта на младата и девствена Дагмар. Претстава која изобилува со метафизика, несекојдневна комика, како и еден несекојдневен пристап на сериозните работи како што е смртта. Претстава која дефинитивно би им се допаднала на младите генерации, токму поради начинот на кој пристапува кон дејството. Се одигра во холот на театарот, што освен што беше интересно и несекојдневно, за жал придонесе и до останувањето на дел од публиката надвор, а воедно и придонесе за нецелосно внимание кон претставата.

(Сфумато од Бугарија во изведба на Мртвата Дагмар или девојчето со ќибритчињата)

На самиот крај од фестивалот, ја видовме Мизантроп на Молиер во изведба на Театра од Скопје. Театра е независна театарска продукција, неодамна основана, која изненади со свежиот и оригинален пристап кон актерството. Во Мизантроп на еден неповторлив начин се здружени енергиите на младите и идни актерски ѕвезди, како што се Атанас Атанасовски, Наташа Петровиќ, Бојан Кирковски и Стефанија Зисовска и веќе докажаните ветерани на македонското актерство Диме Илиев, Кирил Андоновски и Биљана Драгиќевиќ-Пројковска. Надалеку познатата комедија на Молиер е приказна за еден автор кој живее во свет на лицемерни пријателства, неискрена љубов и тој самиот сака да тргне против сите светски неправди. Сето ова Театра го прикажаа на еден многу комичен начин и на публиката и приредија едно несекојдневно театарско уживање, ја насмејаа и налутија во исто време. Не би згрешила ако речам дека го видовме токму шлагот на црешата на самиот крај, ако судиме според аплаузот кој несебично му го даривме на овој театарски ансамбл.

(Наташа Петровиќ и Билјана Драгиќевиќ-Пројковска во изведба на Мизантроп)

Така маестрално го затворивме овој прв театарски фестивал и неговото прво издание. Со нешто светско, а наше. Се надеваме дека ова нема да биде и последна дружба со секој од овогодинешните изведувачи, а се надеваме и дека „Импакт“ ќе прослави многу родендени. Ние, со задоволство и нетрпение ќе ги исчекуваме понатамошните изданија. После сѐ, Велес со овој фестивал покажа дека има публика која е желна за побогат културен живот во градот, публика која е спремна да прифати и одредени „очудувања“ од класичните театарски форми и содржини и конечно, публика која потврди дека со право доаѓа од градот кој некогаш бил културно средиште во земјава.

Театарски фестивал „Импакт“, народен театар „ЈХК Џинот“ Велес, вечер три

напишано: 21 јуни, 2011

забелешка: Фотографиите се симнати од интернет страници и не се во сопственост на авторката на блогот;

Со полна пареа се движиме низ ходниците на театарската уметност и со љубопитен дух како на дете се обидуваме да испитаме до каде сѐ може да нѐ однесе просторот сочинет од неколку „расклатени штици“ и редици удобни столчиња во стариот добар велешки театар. Третата вечер на театарскиот фестивал „Импакт“ нѐ дочека повторно со уште две танцови кореографии – Хајди на Александар Георгиевски и Не (Поврзаности), заедничкиот проект на Кире Миладиноски и Александра Кочовска. Вечерва сета прашина која се кренала околу фестивалот се манифестираше преку најголемиот одзив од сите три ноќи дотогаш, со публика на возраст „од 7 до 77“. Секако, ова си носи и свои маани, но за тоа – потоа.

Хајди на Александар Георгиев е претстава која „претставува наивност, чистота и радост во сите значења“. Но, Хајди ја истражува и глупавоста како состојба на умот. Јас би рекла дека го истражува и искушува донекаде и трпението на театарската публика, а воедно и нивните очекувања од тоа театарот целовремено да биде забавен, динамичен и со јасно сфатлива поента. Е арно ама, тука беше Александар Георгиев за да ни го смени мислењето, па затоа на една сосема оскудна сценографија се појави облечен во девојчинско цветно фустанче, држејќи фотоапарат во рацете. На голема збунетост на публиката, почна да прави некои несмасни балерински движења, да зборува, или подобро – мрмори тивко и нејасно. Да биде апсурдот поголем, на сцената се наоѓаше и една негова пријателка, која само немо ја следеше неговата изведба и неколкупати и ја документираше со апаратот. Не знам дали реализацијата на претставата соодетствуваше на замислата, но на самиот крај ми се потврдија сомневањата дека тој успеа да изнуди токму глупавоста како состојба на умот да се покаже кај дел од публиката. Публиката не престана со гласните коментари, по што изведувачот нѐ избрка (буквално) од салата, притоа фотографирајќи нѐ и испраќајќи нѐ со зборовите „Ќе се најдете на фејсбук“. А за тоа како фејсбук е врвниот времетрошачки изум кој донекаде ја поттикнува глупавоста на човештвото, веќе страници и страници се напишани, па не мораме повеќе да коментираме.

(Александар Георгиев во изведба на Хајди)

(Не) Поврзаности подоцна нѐ вметна во светот на (не)поврзаностите, (не)поврзаности на просторот, на сцената, на „двајца луѓе меѓу кои (не) постои поврзаност“. Се работи за Лабан претстава, именувана според Рудолф фон Лабан, првиот што го открил методот на бележење на балетските движења со геометриски слики. Сите движења кои како бои на платно ги разлеваа двајцата танчери на сцената се прикажуваа на платното поставено во позадина. Сето тоа делуваше како она што можевме да го видиме на сцената да се копирало во една слика која симултано ги следи движењата на сцената и ги вметнува во една друга просторна оска, слеани во едно, а сепак секоја засебна. Во (Не) Поврзаности Кире Миладиноски и Александра Кочовска ја прикажаа нивната хемија на сцена, танцуваа толку складно и хармонично, како да се дел од едно цело. Добро одбраната музика само придонесе кон едно целосно и максимално задоволство на сите сетила. Одеднаш велешкиот театар ми се причини како Бродвејска сцена, толку професионално овие двајца танчари си ја завршија работата. Комплетен, добро одработен производ кој ми пренесе едно надреално доживување.

Тука некаде дојде крајот. Третата вечер на театарскиот фестивал „Импакт“ нѐ остави сите со некои недефинирани, измешани чувства на задоволство, збунетост, меланхолија и радост во исто време. Сите дома си отидовме побогати во духот, поизострени во вкусот и понетрпеливи и погладни за уште. Овие три вечери беа преполни со уметност во најразлични форми, со изненадувања од претстава до претстава. Навистина не знам која од која претстава беше поумешно изведена и не би можела да се решам за ниту една како омилена, кога би морала да бирам. Сепак останува да видиме дали крајот ќе го краси делото. До утре.

Театарски фестивал „Импакт“, театар Јордан Хаџи Константинов Џинот, втора вечер

напишано: 20 јуни, 2011

забелешка: Фотографиите се симнати од интернет страници и не се во сопственост на авторката на блогот;

Фестивалот продолжува да се одвива во истата атмосфера на ентузијазам, еуфорија и задоволство што се чита на лицата на присутната публика. Во склоп на вечерашното мени куќата реши да нѐ почести со два балетски перформанси: Бубачки (Bug’s) на Кире Миладиноски и In & Out на Александра Кочовска. Патем, публиката е во голем број истата од претходната вечер, што само го потврдува квалитетот на претставите од отворањето. Сите послушно се сместивме во театарската сала и нетрпеливо чекавме да видиме што ќе ни приреди „Импакт“ на втората вечер од своето постоење.

Затемнета и спарна сала, тишина и исчекување на публиката, на сцената осамен стои Кире Миладиноски и започнува со изведбата на Бубачки. Додека тој на сцената го изведува балетскиот перформанс, во позадина оди гласот на нараторот и со совршен јужно-американски акцент ја раскажува животната приказна на еден трансвестит. Токму така, Бубачки е насловена по познатиот „drag queen” бар BUG’s во Лас Вегас. Инспирирана од и посветена на маргинализираните групи во општеството, преку животната приказна на една индивидуа, оваа претстава се обидува да ја преточи одблиску тежината на егзистенцијата во едно хетеросексуално општество, неприфаќањето дури и во најтесниот семеен круг, а потоа и стравот од осаменост и отуѓеност. Текстот на Кочо Андоновски, напишан на англиски и мошне вешто изведен со разни игри на зборови како што беше завршната реченица I’m a drag queen, I drag myself out, во комбинација со психоделичните движења на Кире Миладиноски, делуваше навистина отрезнувачки врз сите присутни. Накратко, шокантно и моќно.

(Кире Миладиноски во изведба на Бубачки)

Вториот дел од вечерта продолжи повторно со еден балетски перформанс, но овој пат во малку повесели и поживи тонови. Имено, станува збор за еден идеен проект на Александра Кочовска, кореограф и танчер од Скопје, која во соработка со битолскиот режисер Јован Ристовски и велешката актерка Кети Борисовска, произлегле со балетскиот перформанс In & Out. Во времетраење од дваесетина минути, In & Out на еден жив, динамичен, естетски едноставен начин ни ја долови пргавоста, нескротливоста, но и себичноста на човечката природа и сите лица на човекот. Минималистичката сценографија составена од неколку столчиња, уште повеќе го обрати вниманието на публиката кон одличната танцова игра на Александра Кочовска, на која исто толку добро ѝ парираше и Кети Борисовска. Во позадина одеше аудио трака која се повтори неколку пати во текот на претставата, како да сакаше да нѐ натера сите да запаметиме добро дека „Човекот нема никаква вредност, сѐ дури тоа што го има, на друг не го даде“. И навистина, по долги и збунувачки натегања на двете актерки околу едно обично столче (што алудираше на човековата склоност кон грабање и присвојување), на крај и двете најдоа место на едно исто столче и завесата се спушти, покажувајќи ни го среќниот крај кој можеме сите да го доживееме, ако само се научиме да делиме.

Сѐ на сѐ, во текот на втората фестивалска вечер во полн ек можевме да ја проследиме истражувачката природа на фестивалот. Освен што имавме можност да видиме две врвно изведени балетско-театарски перформанси, и двете со јасна и моќна порака, имавме можност и да видиме како публиката задоволно реагира на овие нови дисциплини и како гладно исчекува да види што уште ќе ѝ припреми фестивалот „Импакт“. И без разлика на „егзотичноста“ на утрешните специјалитети, некако оваа втора вечер ѝ покажа на велешката публика дека е отворена за различни „вкусови“. Токму оваа втора вечер ѝ ја покажа на публиката убавината на средбата помеѓу балетот и театарот на сцената, на мешањето на различните уметнички дисциплини, ѝ покажа колку е убаво кога се има отворени гледишта.

Театарски фестивал „Импакт“ - прва вечер

напишано: 19 јуни, 2011

забелешка: Фотографиите се симнати од интернет страници и не се во сопственост на авторката на блогот;

Драги гледачи,

Се јавуваме во живо од градот на културата, Велес, кој некако во последно време реши дека сака да си го заслужи името што неколку години го носеше како титула на „стара слава“ и почна да ниже еден по еден нови настани на ѓерданот на културата. Имено, се работи за нововоспоставениот театарски фестивал „Импакт“ кој започна на 18 јуни и ќе се одржува до 21 јуни во театарот Ј.Х.К.Џинот во Велес. Фестивалот е во организација на центарот за креативни акции „Импакт“, локалната самоуправа и театарот „Јордан Хаџи-Константинов Џинот“. Според директорот на фестивалот, Александар Ивановски, ова е „фестивал кој е подготвен да превзема ризици, да предизвикува претпоставени граници и постојано да ги тестира екстремите.“

Во вистинитоста на ова тврдење можеше да се увери публиката присутна на завчерашното отворање на фестивалот и изведбата на првите две претстави Дива светица мајка кучка на Театар Младинско од Словенија и Оркестар ББ, претставата на студентите од ФДУ во класата на проф. Владо Цветановски и Мими Таневска. По формалниот дел сочинет од поздравните говори на директорот на фестивалот и на градоначалникот на Велес, Горан Петров, на сцената стапија словенечките учесници. Велешката публика е искусна кога станува збор за претстави од странски поднебја, па почна да ја следи претставата со ниски очекувања поради непознавањето на словенечкиот јазик, но фестивалот уште од самиот почеток ни приреди изненадување. Следејќи го експерименталниот дух на фестивалот, оваа претстава се одликуваше со одлична вокална изведба на неколкуте песни од страна на главната актерка, куси видео сегменти кои совршено се вклопија во приказната, како и едно платно сместено во горниот дел на сцената, на кое во беспрекорно постигната синхронизација одеше македонски превод на претставата. Ова значително го олесни следењето на претставата, па освен визуелно, успеавме и содржински да ја воспримиме Дива светица мајка кучка, во која од блиску можевме да ја проследиме тежината и сложеноста на креативниот процес кај актерите при реализирањето на театарска претстава. Ако ви откријам дека во публиката најмногу се смееја токму глумците од велешкиот театар, само ќе ви ја потврдам веродостојноста на темата, како и неверојатно моќната изведба на главната актерка, Маруша Гејмаер Облак.

(Маруша Гејмаер - Облак од Дива светица мајка кучка)

Потоа настапија студентите по актерска игра на ФДУ со нивната дипломска претстава Оркестар ББ. При повторното влегување  во театарот, вработените нé упатија кон сцената и ни рекоа дека концептот на претставата е и ние од публиката „малку да глумиме“. Подоцна се испостави дека интерактивноста не се одвиваше во дијалошка форма, туку повеќе беше замислена како едно напуштање на класичното проследување на претстави како во рамка од слика и одблиску искусување на штиците што живот значат. Ваквиот метод се покажа целосно ефективен, бидејќи никој од публиката ни за момент не се дрзна да ги тргне очите од претставата, ниту пак да одлета со мислите далеку од театарот, како што често знаеме да направиме по долги саати поминати во театар. Студентите на ФДУ ја прикажаа на највисоко ниво нивната актерска игра, танцови и гласовни способности и ова „политичко кабаре што ги критикува социјалните механизми„ ни приреди еден час полн со сурови вистини изразени преку песни што изобилуваа со сарказам, гнев, болка и бес. За време изведбата на Оркестар ББ се соочивме на еден несекојдневен начин со реалноста од нашите дневни весници и телевизиски вести и ежењето што ни го приредија студентите на ФДУ подоцна се излеа во еден долг, искрен и заслужен аплауз при што студентите се вратија дури три пати на сцената за да го добијат заслуженото признание.

(Студентите по актерска игра на ФДУ во изведба на Оркестар ББ)

Фестивалот продолжува денес со изведбата на Бубачки на Кире Миладиновски и In & Out во режија на Јован Ристовски. Веќе утре, на 20 јуни, ќе бидат одиграни претставите Хајди во кореографија и изведба на Александар Георгиев и (Не) Поврзаности во кореографија и изведба на Кире Миладиноски и Александра Кочовска. На последната фестивалска вечер ќе бидат прикажани Мртвата Дагмар или девојчето со кибритчињата од младата режисерка од Бугарија, Ида Даниел, како и Мизантроп - Молиер (Театра) во режија на Билјана Радиноска со Наташа Петровиќ, младата македонска актерка – која се претстави во категоријата “Shooting stars” на овогодинешното Берлинале. Како што веќе споменав, „Импакт“ е фестивал на експериментален театар во кој на сцената се влеваат моќта на визуелната изведба, танцовите движења, па дури и филмската уметност за заедно да ни приредат едно ново и неверојатно доживување на театарот. Затоа, сите вие желни за уметност души, повелете во Велес за да станете и вие дел од она што се надеваме дека ќе биде долга непрекината традиција - интернационалниот театарски фестивал „Импакт“.